Miljarden aan belasting niet geïnd: fiscus ziet fouten en gesjoemel in aangiftes mkb
Het draait allemaal om het zogeheten nalevingstekort. Dat is de officiële term voor geldstromen die bewust of onbewust niet worden opgegeven bij de Belastingdienst.
Nu blijkt uit een steekproef over het jaar 2020 dat de fiscus bijna 5,2 miljard euro aan belasting heeft misgelopen bij het mkb. Dat komt neer op 5,5 procent van wat kleine en middelgrote bedrijven in dat jaar in totaal aan belasting moesten betalen.
Vaak sprake van opzet
Bij een deel van de aangiftes lijken ondernemers te speculeren op het feit dat niet iedere aangifte uitgeplozen kan worden. Bij 13 procent van de fouten vermoedt de fiscus opzet en bij 15 procent zoeken ondernemers de grenzen van de wet op, blijkt uit het onderzoek.
Verder gaat het bij een groot deel van de fouten om een gebrek aan kennis over de regels, slordigheden of domweg een brakke administratie.
Particulieren geven 2,3 miljard te weinig aan bij fiscus door 'foutjes'
Particulieren zijn een stuk netter, maar ook daar gaat - al dan niet bewust - wel eens wat mis. In 2022 werd naar schatting 159 miljoen aan inkomsten niet gemeld bij de aangifte, een nalevingstekort van 0,2 procent.
Bij elkaar opgeteld gaat het om een krappe 5,4 miljard euro die de schatkist zo misloopt. Dat komt neer op zeker 2,7 procent van de totale belastinginkomsten in 2020 (193 miljard euro). Ter vergelijking: de aanpak van het drukste deel van snelweg A27 inclusief de brakke Merwedebrug kost 5 miljard.
Miljarden per jaar
Het nalevingstekort blijkt ook hardnekkig. De resultaten van de steekproeven komen namelijk overeen met bevindingen van de Algemene Rekenkamer. Tussen 2008 en 2012 kwam het nalevingstekort bij het mkb jaarlijks uit op ruim 5 procent. Dat resulteerde in 2012 in een gat van ruim 3 miljard euro tussen wat er had moeten binnenkomen en wat er daadwerkelijk binnenkwam.
Hoe weet de Belastingdienst nu hoeveel er niet wordt opgegeven? Je kunt immers niet weten wat je niet weet. Het blijkt te gaan om een schatting, gebaseerd op een steekproef uit de aangiftes van bedrijven en particulieren. De uitkomsten daarvan worden vervolgens geëxtrapoleerd.
Boekenonderzoek
Daarbij gaat de fiscus niet over een nacht ijs. In de periode 2022 tot en met 2025 is er ook boekenonderzoek gedaan bij bedrijven naar aanleiding van de steekproef. Die inzichten leverden nog 1,9 miljard euro aan belastinginkomsten op, schrijft staatssecretaris Eelco Eerenberg aan de Tweede Kamer.
Het hele bedrag alsnog ophalen, blijkt in de praktijk niet mogelijk. Het is voor de Belastingdienst onuitvoerbaar om per bedrijf de aangifte te controleren. Als de fiscus daar de capaciteit voor zou hebben, zou er ook geen nalevingstekort zijn, legt een woordvoerder van het ministerie van Financiën uit.
Meer weten over belastingen? In onderstaande video leggen we je uit waarom het zo stil is rond de schenkbelasting, in tegenstelling tot het rumoer over de erfbelasting. Kijktip!
