Energieprijzen gaan nog veel verder omhoog: 'Niet verduurzamen kost je geld'
De prijzen gaan voor alle huishoudens omhoog, zowel voor gas, elektriciteit als benzine. We gaan steeds meer betalen voor onze CO2-uitstoot, en krijgen ook te maken met andere belastingmaatregelen. Daardoor wordt het verschil tussen een niet-duurzaam huis en een huis met bijvoorbeeld zonnepanelen en een warmtepomp, steeds groter.
Dat geldt ook voor het verschil tussen een elektrische auto en eentje op benzine. Zo kan je straks met een stekkerauto gemiddeld zo’n 1.300 euro per jaar besparen, als die auto wordt geladen op momenten dat de stroomprijs laag is. Voor een verduurzaamd middelgroot huis betaal je 1.600 euro minder per jaar, vooral vanwege een warmtepomp (900 euro minder).
3.000 euro per jaar verschil
"Opgeteld is dit dus bijna 3.000 euro per jaar verschil, tussen een huishouden dat wel verduurzaamd is en elektrisch rijdt, of niet", zegt Olof van der Gaag, voorzitter van de NVDE, de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie. Samen met andere brancheorganisaties in de energiesector, zoals Energie Nederland, zijn zij opdrachtgevers van het onderzoek.
"Dit geeft ons voor het eerst een overzicht van wat er op ons af komt", zegt Van der Gaag. "Als je nu nog geen plannen hebt om je energiekosten te verlagen door te verduurzamen, gaat je dat straks echt serieus geld kosten." De cijfers zijn wel met onzekerheden omgeven.
Record na record: prijs voor Euro95 stijgt naar 2,67 euro
Onduidelijk is bijvoorbeeld hoe de wereldwijde olie- en gasprijs zich ontwikkelt. Ook zijn er grote verschillen tussen huishoudens, bijvoorbeeld in de mate van isolatie en energiegebruik. Daarom berekenden de onderzoekers een gemiddelde. Maar zeker lijkt dat de regelgeving verandert, zoals de afschaffing van de salderingsregeling en andere belastingregels.
Vier beleidswijzigingen
De onderzoekers keken vooral naar vier grote beleidswijzigingen. Het ETS, het systeem voor Europese uitstootrechten, dat naar verwachting in 2028 wordt uitgebreid naar huishoudens, maakt het grootste verschil. Daarnaast komt er een hogere belasting op gas, komt er per 1 januari 2027 een bijmengverplichting voor groen gas en nemen de kosten voor het elektriciteits- en gasnet toe.
Eerder becijferde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) dat alleen al het Europese ETS ertoe leidt dat huishoudens tot tientallen euro’s per maand extra gaan betalen. Net als PBL en recent nog het Centraal Planbureau (CPB) waarschuwt het onderzoek van CE Delft opnieuw voor de kwetsbaarheid van lagere inkomensgroepen, door de stijgende energieprijzen.
In het rapport worden de investeringskosten voor verduurzaming overigens niet meegenomen. Terwijl juist die vaak een drempel zijn voor mensen. Maar Van der Gaag wijst erop dat mensen met een jaarinkomen onder de 60.000 euro renteloos kunnen lenen, en er voor hogere inkomens subsidie beschikbaar is. "En dit jaar is de subsidiepot nog lang niet leeg."
Warmtepomp efficiënter
Problematisch wordt het pas na 2030, denkt hij. "Het lijkt erop dat de financiële ondersteuning voor verduurzaming na die tijd ophoudt. Terwijl dan de grootste groep mensen nog moet komen. Dat is dus ook onze belangrijkste boodschap aan de politiek: laat die subsidies langer voortbestaan."
Huishoudens gaan betalen voor hun CO2-uitstoot: 'Tot tientallen euro's per maand'
Dat het beleid erop gericht is om mensen over te laten stappen van een cv-ketel op een warmtepomp (of warmtenet), en van een benzine-auto op een elektrische auto, vindt onderzoeker Lucas van Cappellen van CE Delft 'heel verstandig'.
Niet alleen omdat het beter is voor het klimaat, maar ook omdat die apparaten een stuk efficiënter zijn. "Een warmtepomp kan gemiddeld twee tot drie keer goedkoper warmte maken dan een cv-ketel op gas", zegt hij. En ook een elektrische auto werkt efficiënter dan eentje op benzine.
Positiever over thuisbatterij
Opvallend in het rapport van CE Delft is verder dat ook een thuisaccu de stroomkosten flink kan drukken. "Wij zijn altijd best kritisch geweest op de thuisbatterij", zegt Van Cappellen. "Maar na recent onderzoek denken we toch dat in steeds meer woningen een kleine thuisbatterij kan worden terugverdiend, al is er veel onzekerheid over toekomstige inkomsten en beleid."
Terugverdienen is lastig, maar thuisbatterijen worden steeds meer verkocht
Ook denkt hij dat mensen steeds vaker zullen overstappen op een dynamisch energiecontract, een contract waarbij de tarieven voor stroom en gas continu veranderen op basis van de actuele marktprijzen.
"We weten uit onderzoek dat 80 procent van de mensen met een elektrische auto nu al bezig is met 'slim laden', dat wil zeggen laden als de energieprijs laag is", zegt Van Cappellen. Dus het is een kleine stap, denkt hij, om dat ook te doen met ánder energiegebruik dat geautomatiseerd aangestuurd kan worden, als je er geld mee kunt besparen.