Comeback Ali B strandde nog voor hij het podium op kon: 'Minst handige combinatie'

"Vanwege het uitzonderlijk grote aantal media-aanmeldingen voor het Missing Pieces-event dreigde de avond uit te groeien tot een mediaspektakel", meldde de organisatie over de keuze het evenement te verplaatsen en voor Ali B om zich terug te trekken. De rapper zou in Vinkeveen ondernemers toespreken en uitleggen 'waarom de meeste ondernemers niet doorbreken, ondanks hun talent'.

Dat zowel de organisatie als Ali B zelf de mediastorm niet op voorhand had kunnen zien aankomen, wijst op een compleet verkeerde inschatting, zegt Willem van Lynden, adviseur op het gebied van reputatieschade. De rapper werd in mei in hoger beroep veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf voor onder meer verkrachting, maar ging in cassatie.

Achter keuze blijven staan

Volgens Van Lynden had een organisatie die zo'n podium aanbiedt, kunnen weten dat er druk zou ontstaan. "En zo'n organisatie zou voor een geslaagde comeback stevig in haar schoenen moeten staan en achter die keuze moeten blijven staan. In dit geval is dat niet gebeurd."

Dat Ali B eerst werd aangekondigd als spreker en zich daarna terugtrok, noemt Van Lynden daarom 'de minst handige combinatie'. "Nu heeft zijn 'comeback' vooral veel publiciteit opgeleverd, waarna alsnog is besloten om te stoppen."

Volgens Van Lynden heeft een publieke terugkeer bovendien meer kans van slagen als die zorgvuldig wordt opgebouwd. "Bij een terugkeer in de publieke ruimte zijn er allerlei stappen die daar normaal gesproken aan voorafgaan. Denk aan inzicht tonen in wat er is gebeurd, excuses aanbieden, laten zien welke lessen je hebt geleerd en daar concrete acties aan verbinden."

In die zin ziet hij de situatie van Ali B dan ook anders dan die van bijvoorbeeld Marco Borsato, die na zijn vrijspraak in een zedenzaak eind vorig jaar ook meer in beeld kwam. "Ali B heeft die hele fase van 'boetedoening' juist uitgesteld door tegen zijn straf in cassatie te gaan. In die zin heeft hij eigenlijk het tegenovergestelde gedaan. Borsato werd vrijgesproken. En zelfs iemand als Lil Kleine, die wel is veroordeeld, heeft publiekelijk een vorm van mea culpa uitgesproken."

Waarom Ali B meende dat de tijd rijp was voor een publieke terugkeer terwijl zijn zaak nog niet definitief is afgerond, zal alleen hijzelf weten. Juridisch deed hij in ieder geval niet iets wat niet mocht, al zijn er wel morele vraagtekens bij zo'n optreden te zetten, erkent ook Joep Lindeman, hoogleraar strafprocesrecht aan de universiteit Utrecht.

"Door in cassatie te gaan, is zijn veroordeling nog niet onherroepelijk. De zaak kan nog bij de Hoge Raad terechtkomen. In theorie kan het arrest van het hof worden vernietigd, waarna de zaak opnieuw moet worden behandeld. Dat zou in theorie kunnen uitmonden in een vrijspraak. Zolang de veroordeling niet onherroepelijk is en de tenuitvoerlegging van de straf nog niet is begonnen, is er in dit geval geen belemmering."

Geen bijzondere voorwaarden

En zelfs als iemand wél is veroordeeld, betekent dat niet automatisch dat die sommige activiteiten niet meer mag uitvoeren. Rechters kunnen bij een voorwaardelijke straf bijzondere voorwaarden opleggen, waardoor iemand bepaalde dingen niet mag doen.

"Maar dat is in deze zaak niet gebeurd. Ali B kreeg door het hof een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van drie jaar opgelegd. De rechter had kunnen daarbij kunnen kiezen voor voorlopige hechtenis, maar ook dat is niet gebeurd. Waarom zou iemand die is veroordeeld voor een zedendelict dan geen beleggers mogen toespreken?", schetst Lindeman als voorbeeld.

Dus blijft volgens de hoogleraar daarmee vooral de morele vraag over. "Daar mag iedereen zijn eigen oordeel over hebben."